Pambungad

Hinihiling ni Balagtas sa mga babasa na lilimiin at nanamnaming mabuti ay tiyak na malalasap ang dulot na sarap kaya�t nararapat lamang na huwag mang husga. Merong mga malalalim na salita na mahirap unawain kung kaya�t kailangan ang pagsangguni sa talababa upang maunawaan ang ibig sabihin. Hinihiling din niya na huwag gumaya kay Sigesmundo na mahilig magbago ng berso kung kaya�t ang tamis ng tula ay nauuwi sa alat.

Paghahandog

Sariwa pa sa ala-ala ni Balagtas ang masaya at lipos ng kalungkutan na sandali ng kanilang lumipas na araw ni Selya. Natatakot si Kiko na baka siya ay nakalimutan na ni Selya dahil siya ay nabilanggo samantalang si Selya ay malaya. Habang nakakulong si Balagtas ay wala siyang nagawa kundi ang pag-iisip niya sa larawan ni Selya na inilimbag niya sa buong pagkatao, sa isip, puso at damdamin. Ang kanilang masayang suyuan ni Selya ay hinding-hindi niya malilimutan. Lagi niyang naiisip ang kaligayahang kanyang nadadama, kapag naaalala niya ang masayang suyuan nila noong siya ay magsing-Irog pa. Sinisisi ni Balagtas ang kanyang sarili kung bakit hindi pa niya itinanan si Selya. Hindi sana ito napasakamay ni Namo. Si Selya ang lagi niyang hinahanap at ang lagi niyang naaalala sa bawat saglit. Dahil ditto, pumintig sa kanyang isipan na sulatin ang Florante at Laura. Si Selya ang kanyang naging inspirasyon at ang kanyang akda ay inihandog niya sa kanyang minamahal.

Kabanata 1

Sa gitna ng isang gubat ay may isang malaking puno ng higera na may malalapad na dahon. Nakatali sa punong ito ang isang binata na may matinding kalungkutang nararanasan. Ang lugar na kinaroroonan niya ay nasa labas ng Reynong Albanya. Madlilim,masukal at halos hindi makapaglagos ang sikat ng araw sa makapal na kadawagan ang kagubatan. Bukod dito, ang gubat ay pinamumugaran ng mababangis na hapyop na handang sumalakay sa kahit anong oras. Karamihan sa mga ito ay ang sierpe, hiena at tigre.

Kabanata 2

Sa loob at labas ng Albanya ay mayroong mga taong may balakyut na pag-iisip, at masamang ugali. Ang gantong klase ng ugali ay siyang inilulklok sa trono o binibigyan ng halaga, samantalang ang mga Gawain makatwiran ay inaalipusta at kinikitil. Ang isang halibawa nito ay si Konde Adolfo. Dahil sa sobrang paghahangad niya sa korona ng Haring Linseo at sa kayamanan ni Duke Briseo ang tagapayo ng hari, ang buong kaharian ay sinasabugan niya ng kasamaan. Nilalason niya ang kaisipan ng mga nasasakupan ng Hari. Dahil sa pangyayaring ito, pati si Florante ay pinag-uusig. Ang nangyari sa Albanya ay nagdudulot ng ibayong sama ng loob kay Florante, lalo na kapag naiisip niya ang ginawa ni Adolfo, pagbikig sa lalamunan o bibig ng mga taong magagaling, paglilibing sa kanila ng walang kabaong. Sa kadusaang kanyang nararanasan, mangani-nganing sisihin ang langit.

Kabanata 3

Nagkaroon ng guni-guni si Florante na si Laura ay nakahilig sa kandungan ni Adolfo. Kapag nakikita niya ang ganoong pangayayai ay halos takasan na siya ng katinuan ng isip. Kahit na ipataw na sakanya ang lahat ng dusang nais ng langit basta ipaparating lamang sa puso ni Laura ang panaka-nakang pag-aalaala sa kanya. Sapagkat nagsumpaan na sila na hindi maglililo ang bawat isa. Dahil kapag sumasagi sa kanyang isip na si Laura ay nasa piling ni Adolfo ay hinihiling nalamang niya na wakasan na ang kanyang buhay upang hindi na niya maramdaman ang sakit sa kanyang puso at kaluluwa.

Kabanata 4

Patuloy na sumasakit ang puso ni Florante sa matinding lungkot na kanyang nararamdaman. Pilit paring naglalaro sa kanyang imahinasyon na si Laura ay nakahilig sa kandungan ni Adolfo. Hindi niya matanggap na si Laura ay maglililo sa kanya. Para kay Florante, hindi bali na ipadama sa kanya ni Adolfo ang lahat ng sakit at kahirapan huwag lamang niya agawin si Laura. Nagpapasalamat siya para sa mga kahirapang bumalot sa kanyang pagkatao, siya ay nagmistulang bangkay at nawalan siya ng malay at tuluyang napayukayok sa punong kanyang kinatatalian.

Kabanata 5

Si Florante ay nakatali parin sa puno ng kalumbayan ng magkataong dumating si Aladin na isang magdirigmang galing sa Persiya. Si Aladin ay umupo sa isang punongkahoy at panay ang sambit sa pangalan ng kanyang minamahal na si Flerida. Hindi lang si Aladin ang nagmamahal kay Flerida kundi pati na rin ang kanyang ama. Isang mahigpit na karibal ni Aladin ang kanyang ama. Sa paghihimutok ni Aladin na isang moro, ay nagkataon naman na parang sinagot ng langit ang kahilingan ni Florante na nakagapos parin sa puno ng higera upang makalaya.

Kabanata 6

Namangha si Aladin sa narinig na panaghoy ni Florante. Hinanap niya ito at narinig niya ang panambitan ni Florante. Nalaman ni Aladin ang mga himutok ni Florante ang kinahitnan ng buhay nito. Dahil sa kagagawan at kaayukan sa kapangyarihan ni Adolfo naunang namatay ang kanyang ama. Sagad sa buto ang kasamaan ni Adolfo sapagkat pinapugot nito ang ulo ni Duke Briseo. Sa tuwing naiisip ito ni Florante ay pinaghaharian siya ng pangingipuspos sapagkat ang kanyang ama ay likas na mapagkalinga at mabait. Si Duke Briseo ang salamin ng kabaitan at iginagalang ng buong reyno.

Kabanata 7

Sa panangis ni Florante, nalaman ni Aladin ang kinasapitan ng kanyang ama. Si Aladin naman ay buhay nga ang kanyang ama ngunit ito naman ang kanyang mahigpit na karibal sa pagmamahal. Ito ang nagbibigay sa kanya na di matingkalang sukal ng loob.

Kabanata 8

Patuloy parin ang pagnanangis ni Florante na ang puso ay halos na madurog na sa matnding pagseselos. Nasa ganitong siyang kalagayan ng lumapapit sa kanya ang dalawang mababangis na leon na handang siyang lapain sa anumang oras. Ang mga ito ay bigla na lamang natigilan at parang tinatanya yung papaano sasakmalin si Florante. Sa pagkaka-alam ni Florante ay anumang sandali ay matatapos na ang kanyang buhay. Ito ang dahilan niya kung bakit namamaalam na siya sa bayang nagpabaya sa kanya matapos na ito ay kanyang paglingkuran. Isinama rin niya sa kanyang pamamaalam ang kanyang mahal na si Laura na sa kanyang palagay ay naging magdaraya at kay Adolfong malupit.

Kabanata 9

Sinundan ni Aladin ang narinig niyang nanaghoy na boses. Sa pamamagitan ng kanyang hawak na tabak, pumunta siya sa landas na patungo sa kinaroroonan ng boses. Nakita niya na ang dalawang leon ay handa ng lapain si Florante. Nilabanan ni Aladin ang dalawang leon at tumimbuwang na walang buhay ang mga iyon. Pinutol ni Aladin ang mga tali ni Florante na nangangalay na sa pagkagapos sa puno ng higera. Ilang saglit lang dahan dahan na inimulat ni Florante ang kanya mga mata na patuloy parin sa pag bigkas sa pangalan ni Laura. Sa ikalawa nitong pagmulat ng mata, ay napasino niyang isang moro o si Aladin ang nagligtas sa kanya. Sinabi ni Aladin na bagamat magkaiba sila ng pananampalataya, sila ay saklaw pareho ng sa batas ng langit o ng Diyos. Nagkahulihan sila ng loob. Ipinaliwanag ni Florante na hindi awa ang kanyang hinihingi kundi kamatayan dahil sa mga kahapisang dumating sa kanyang buhay.

Kabanata 10

Pinangko ni Aladin si Florante. Nilapag ni Aladin si Florante sa isang malapad at malinis na bato. Kinuha niya ang kanyang baon at pilit na pinakain si Florante. Pagkakain, nakatulog muli si Florante sa sinapupunan ni Aladin dahil sa kapagalan. Kapag naalimpungatan o nagigising si Florante, ang himutok ay parang tinik na tumutusok sa dibdib ni Aladin. Nang magising si Florante ay ganao na itong malakas. Niyakap ni Aladin si Florante ng may paggalak at sila ay umupo sa punong kahoy. Isinalaysay nito ang persol na buhay. Sinabi ni Florante na ang kanyang ama ay si Duke Briseo na tagapayong opisyal ng hari ng Albanya. Ang kanyang ina naman ay si Prinsesa Floresca. Bata pa siya, ang tawag sa kanya ng kanyang ama ay Florante na tinaglay niya hanggang sa paglaki. Sinabi niya rin noong siya ay sanggol pa lamang ay muntik na siyang madagit ng isang buwitre ngunit dumating ang kanyang pinsan na si Menalipo na taga Epiro at tinudla ang ibon at namatay. Isang araw naman, nagsisimula pa lamang siyang maglakad sinambilat ng isang aiko ang kupidong diyamante na nakasabit sa kanyang dibdib. Siyam na taon naman siya, ang libangan niya ay magpunta sa burol. Tumudla ng hayop at namamana ng ibon. Tuwing umaga, naglalakad siya para maglibang sa tabi ng gubat hanggang sa katanghaliang tapat. Nakakadama siya ng kaligayahan kapag nasasagap niya ang handog na kagandahan ng parang.

Kabanata 11

Patuloy parin ang pagkukuwento ni Florante tungkol sa kanyang buhay. Kapag siya ay nasa bundok at nakakakita ng hayop, walang mintis niya itong natutudla. Nag-aagawan pa sa pagdampot ang akanyang mga kasama sa napapatay na ibon. Kapag pagod na siya sa panunudla pupunta ito sa tabi nng bukal at mananalamin sa linaw ng tubig. Inihalintulad din niya ang isang nilalang sa isang munting halaman. Na sa isang saglit na hindi nadilig ay malalanta agad. Sa lahat ng layaw na ipinatikim sa kanya ng kanyang ama, ay nagising nalamang siya sa katotohanan nang ipadala siya sa Atenas upang mag-aral. Dito siya nagkaroon ng isang guro na inilarawan niyang marunong na si Antenor na buhat sa lahi ng Pitako.

Kabanata 12

Kapag nalulungkot si Florante sa tuwing siya ay nag-aaral. Kinakalinga siya ni Atenor. Naging kaklase ni Florante si Addolfo na ubod ng kabaitan. Sa pagdaraan ng mga araw, si Florante ay natuto tungkol sa astrolohiya, pilosopiya, at matematika. Nasapawan ni Florante sa karunungan si Adolfo. Si Adolfo pala ay hindi nagtataglay ng magandang asal at lumitaw ang tunay na ugali nito. Siya ay isang barumbado. Natuklasan ito ni Florante ng magkaroon ng awit, bunong braso at arnis de mano. Sa pagdiriwang, lumitaw ang liksi at karunungan ng bawat mag-aaral.

Kabanata 13

Sa dramang nilabasan nina Florante, Adolfo at Menandro ay muling ipinakita ni Adolfo ang kanyang masamang ugali. Habang sila ay umaarte, si Adolfo ay hindi sumunod sa iskrip at tinangkang patayin si Florante. Tatlong beses niyang inulos ng taga si Florante. Sa tulong ni Menandro, nakaiwas si Florante sa tiyak na kamatayan. Nang matapos ang kasayahan ay napahiya si Adolfo kung kaya�t ipinasya niyang magpunta sa Albanya kinabukasan. Si Florante naman ay nagpatuloy sa pag-aaral. Ngunit, pagkalipas ng isang taon, siya ay nakatanggap ng sulat buhat sa ama na nagbabalitang ang kanyang mahal na ina ay namatay na.

Kabanata 14

Sa ikalawang pagkakataon muli ay nakatanggap muli ng liham si Florante buhat sa kanyang ama kasabay ng sasakyang susundi sa kanya. Nang paalis na siya ay tinagubilinan siya ng kanyang guro na mag-ingat kay Adolfo sapagkat maaring nagpaplano si Adolfo na maghiganti sa kanya. Sumama si Menandro sapagkat pinayagan siya ng kanyang amaing guro. Mabilis ang kanyang sinasakyan. Hindi sila nainip, nakarating sila sa dalampasigan ng Albanya. Nagtuloy sila sa Kinta. Sinalubong sila ng kanyang ama. Kaagad na kumalik sa kamay si Florante sa kanyang ama bilang paggalang. Magkayakap pa sila noong dumating ang sugo ng Krotona.

Kabanata 15

Isinasaad sa liham na iniabot ng sugo kay Duke Briseo na humihingi ito ng tulong para sa Krotonang Reyno na kubkob ni Heneral Osmalik ng Persiya. Nagsadya sina Duke Briseo at Florante sa Palasyo. Inihandog ni Duke Briseo si Florante. Ipinaliwanag nitong si Florante ang mandirigmang kanyang hinahanap at maglalathala sa kapangyarihan at kapurihan ng kanyang trono sa buong sansinukob. Natural lamang di umano na maglingkod siya sapagkat nuno niya ang hari ng Bayang Krotona kung kaya�t nararapat lamang na kumita ng sariling dangal at kabunyian sa digma. Bagamat mapait kay Duke Briseo ng paglilingkod ni Florante, Pumayag na rin ito.

Kabanata 16

Umupo sina Haring Linseo, Duke Briseo, at Florante at isinalaysay ni Florante ang karanasan nito sa Atenas ng mapansin niya ang paglapit na si Laura na anak ni Haring Linceo. Inihalintulad niya si Laura kay Venus, ang diyosa ng kagandahan. Mangyari pa, mabilis si Kupido. Nabihag ni Laura ang puso ni Florante dahil sa iwi nitong kagandahan.

Kabanata 17